Header


Homepage | De Markt | Portefeuille | Quotes| Archives | Aanmelden | Contact
 

Columns 2017

2016

2015 2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

COLUMN SPECIAL
(3 november 2021)

Na de explosieve en de voortdurend bijna wanhopige verruiming van de geldmarkt sinds de crisis van 2008/9 met daaropvolgend de ongeëvenaard sterk groeiende overheidstekorten, covid lockdowns en de als gevolg daarvan optredende verstoringen van productielijnen en distributie-kanalen zomede de toenemende inflatie- en rentedruk mogen we zo langzamerhand spreken van een nogal chaotisch economisch beeld, de formidabele stijging van Wall Street met ca. 9% op een all time high(!) in de maand oktober buiten beschouwing latend.

Zolang deze chaotische toestand in het maatschappelijk verkeer nog onvoldoende is ingedaald, zullen velen inclusief de media, economen en zelfs politici vooralsnog in een vlaag van wat wordt genoemd ‘normalcy bias’ blijven verkeren. Met de door het klimaat opgelegde energietransitie dreigt deze chaotische trend nog een extra dimensie te krijgen. Op z’n minst een buitengewoon uitdagend speelveld voor een nogal onzekere toekomst.

Echter, afgaande op de meest recente OECD Business Confidence Index lijken er vooralsnog steeds minder vuiltjes aan de lucht te zijn. Maar in dit macroveld van ongewisse factoren is er niet veel nodig voor meer misère. Volgens de jongste berichten uit financiële kringen is tapering (temporiseren) met gevolgen thans in zicht. Voorts is er sprake van een groeiende maatschappelijke en politieke polarisatie, die zich parlementair manifesteert en tot meer politieke versplintering leidt, hetgeen het politieke besluitvormingsproces niet ten goede komt. Het ontbreekt veelal aan adequate visie, regie en daadkracht, de drie factoren die na WO II sterk hebben bijgedragen tot vrede en stabiliteit in Europa, in 1957 vastgelegd in het verdrag van de Europese Economische Gemeenschap (E.E.G.) resulterend in een ongekende welvaart.

Tot dusver is het vertrouwen in een aantrekkende economie weer opgeleefd. Maar tegelijkertijd wekt dit ook de schijn dat we elkaar proberen wijs te maken “dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen”. Of anders: weliswaar raakt het zwerk steeds meer betrokken maar we laten de paraplu voor het gemak toch maar thuis.

Een ander typisch voorbeeld van een zekere euforie geldt het ongewoon grote aantal nieuwe beursintroducties. De laatste balk dekt nog maar de helft van dit jaar en zal waarschijnlijk ook uitgroeien tot een all time high. Verder werden er nog nooit zoveel nieuwe beleggings- of beter speculatierekeningen geopend als dit jaar. Opvallend daarbij is dat de zgn. penny shares de voorkeur genieten, doorgaans van de kleinere beurs beleggers.

Voorts is de cryptomarkt in een luttel aantal jaren uitgegroeid tot een marktwaarde groter dan die van de gezamenlijke acht grootste bedrijven in de V.S. die middels een reële balance sheet met tangible assets een zekere reële intrinsieke waarde vertegenwoordigen. Crypto’s daarentegen ontlenen hun (ideële) waarde slechts uit de nieuw verworven functie van koopkrachtbarometer sinds deze rol van goud via de Bank of International Settlements (BIS) in Basel is weggespeeld middels de consequente en doelbewuste manipulatieve (camouflage) acties op de COMEX futures beurs. Dergelijke ontwikkelingen duiden doorgaans op zgn. money illusion die zich ook voordeden voorafgaande aan het crash scenario in Duitsland begin vorige eeuw gevolgd door de Wall Street crash in 1929 met in het spoor de Grote Depressie in de jaren ’30. Hieronder is “deze manipulatieve sport” plastisch in kaart gebracht. Zodra de goudprijs “voldoende” is opgeveerd, worden de shorts gelanceerd. Deze operaties worden onaangekondigd en altijd in stilte uitgevoerd! Juridisch een geperfectioneerde misdaad!

Middels een speciaal wetje stammend uit de jaren ’30 valt deze activiteit onder staatsjurisdictie en bijgevolg juridisch niet aan te pakken, totdat het vertrouwen definitief uit het monetaire systeem is gelopen, hetgeen middels steeds verder toenemende koopkrachtverwatering (inflatie) overnight kan plaatsvinden.

Een ander recent illusoir voorbeeld betreft de eigendomsrechten op videoclips als non fungible tokens (NFT’s), waarvoor soms bedragen van meerdere tonnen worden neergeteld. Tot voor kort waren dit niet meer dan hersenschimmen. Verder gingen ook de ‘collectible’ sneakers van Kanye West voor maar liefst $1,8 miljoen over de toonbank. Liever crypto’s, NFT’s en sneakers dan dollars! We zouden hiermee aan de vooravond van een monetair transitieproces kunnen staan al dan niet ingeleid door (hyper)inflatie. Op z’n zachtst gezegd zijn dit serieuze symptomen van een naderend einde van het “zwevende” monetaire systeem dat 50 jaar geleden door Nixon (als tijdelijk!) werd “gelanceerd”.

Vooralsnog spreken we slechts van symptomen maar dit werpt wel de vraag op wanneer zich een zgn. financiële “lockdown” zal manifesteren? De vraag stellen, is deze ook beantwoorden! De inleiding hiertoe ligt hoogstwaarschijnlijk opgesloten in het inflatiescenario, waarin de overheid inclusief de centrale bank de regie volledig is kwijtgeraakt. Daarbij dient meer dan ooit ook scherp gelet te worden op de langere termijn rentetrend.

Vanaf begin jaren ’80 heeft de rentebeweging een neergaande lijn te zien gegeven, welke geldt als de langste constant dalende rentetrend ooit. Deze trend werd naderhand na de puissant uit de hand gelopen inflatie tot boven 15% ingezet door de Federal Reserve in Washington. Nu de Federal Fund Rate of korte of beleidsrente na de crash van 2008/9 tot praktisch nul werd afgeserveerd, is de Federal Reserve dit instrument kwijt geraakt. Een enormiteit nu de Federale schuld een ongekend en onbetaalbaar hoog niveau heeft bereikt (zie later).

Nu inflatie dreigt, zou er middels een hogere rente adequaat op een hogere inflatie ingespeeld moeten worden, zoals dat ook eind 70-er jaren aan de orde was geweest. Echter, doordat de schuldhoogte in die tijd relatief gezien nog geen doorslaggevende rol speelde, kon de inflatie middels een forse stijging van de Federal Fund Rate oplopend tot boven 20% bedwongen worden ofschoon “dat euvel” wel tot zeer ernstige economische verstoringen in de jaren daarop heeft geleid. Naarmate de inflatie in de jaren ’80 en ’90 bleef dalen, kon ook de rente worden afgeschaald. Echter, de Federal Reserve ging opnieuw in de fout door de beleidsrente na de crisis van 2008/9 verder tot “0” af te serveren en tegelijkertijd de staatsschuld tot ongekende hoogte te laten doorgroeien. Immers, met het inflatiewapen op stand “0” onder de huidige schuldhoogte kan de Fed hooguit nog minimaal temporiseren (tapering) maar daarmee houdt het op.

Inflatie
Als belangrijke inflatie indicator geldt de Commodity Research Bureau (CRB) Index, waarin 18 commodities w.o. olie zijn opgenomen. Deze index is sinds eind vorig jaar met maar liefst 64% gestegen en neigt thans licht tot enige stabilisatie. Deze stijging door de Fed als “tijdelijk” te indiceren, komt ongeloofwaardig over gezien de inmiddels bereikte hoogte.

Overigens kan worden opgemerkt dat het inflatieverleden intussen zo lang achter ons ligt dat de huidige generaties deze ervaring nooit hebben gekend en bijgevolg menen dat de bomen wederom wellicht tot in de hemel kunnen groeien.

Een andere indicator van de rappe geldontwaarding is zichtbaar in de steeds sneller groeiende geldhoeveelheid uitgedrukt in het mondiale BBP. Deze ratio is thans opgelopen naar maar liefst 356% and counting. Opvallend genoeg wordt hiernaar doorgaans pas gekeken als het te laat is.

Onder de huidige omstandigheden is het verrassend genoeg dat de snel groeiende mondiale schuldhoogte intussen oplopend naar $300 biljoen (12 nullen!) ook betrekkelijk weinig aandacht krijgt. Deze bedroeg volgens onderstaande chart per 4e kwartaal 2020 “nog maar” $281 biljoen. Let wel, we hebben het hier over schulden die ten laste komen van ons nageslacht! Ze zijn onaflosbaar geworden daar de economische groei zelfs onder de meest gunstige omstandigheden hiertegen niet is opgewassen. Voorts dreigt het paradigma “Grenzen aan de groei” van de Club van Rome daterend uit begin jaren ’70 vanwege de fossiele uitstoot alsnog bewaarheid te worden. Zeker is thans dat alle pijlen op reductie van deze uitstoot gericht zullen moeten zijn en blijven. Ook dit proces zal aanzienlijke offers vergen.

Amerika’s prominente rol
De nationale staatsschuld is intussen verder opgelopen tot $29 biljoen of 126% van het BBP en bij goedkeuring van de door president Biden ingediende sociale en infrastructuurplannen (thans ingekort tot $1,750 biljoen) zou dat resulteren in ruim 133% van het BBP.

Sinds de Covid start is de mondiale schuld met $36 biljoen gestegen of met ruim 10% in goed anderhalf jaar. Ook al zou er nog een poging tot tapering worden gedaan, zal deze scheefgroei onomkeerbaar blijken te zijn. Alleen sanering van het huidige internationale monetaire systeem middels de herintroductie van een nieuwe goudstandaard kan hieraan een einde maken. De pijn zal het hardste aankomen in de V.S. die middels het huidige beleid deze beslissing tot dusver consequent vooruit heeft weten te schuiven. Dit in de wetenschap dat middels invoering hiervan de rol van de dollar en daarmee Amerika’s wereldsuprematie inclusief 751 bases verspreid over 80 landen ter discussie komt te staan (zie kaart beneden). Wie past deze rol beter dan China dat in tegenstelling tot de Europese Unie als een nieuwe politiek/militaire en economische behemoth Amerika’s rol in de schoot geworpen zou krijgen.

China
Een onzekerheid van een geheel andere orde betreft de economische en militaire opkomst van China, dat haar rol op het wereldtoneel steeds meer opeist, gestoeld op de trauma’s van de koloniale bezettingen aan het begin van de vorige eeuw alsmede van de Japanse bezetting ten tijde van WO II.

Uit de nadagen van “grote roerganger” Mao Tse Tung staan de herinneringen aan de opstand op het Tiananmen Plein in Beijing tegen het toenmalige gezag in 1989 nog helder voor ogen van het huidige Politburo in Peking. Vandaar dat de bevolking steeds meer onder digitale staatscontrole wordt gebracht, waarbij zelfs “sociale punten” met privileges verdiend kunnen worden. Voorts wordt er vanuit China in stilte hard getimmerd aan de nieuwe zijderoute, het One Belt One Road Project. Hiermee hoopt China straks ook de aan deze route gelegen landen aan de economische leiband te kunnen leggen. Welke fricties dat in de toekomst zal voortbrengen?

Onzekerheid troef
Kortom, de internationale economische maar ook de politieke landkaarten lijken heftig gehusseld te gaan worden met vooralsnog volledig onbekende uitkomsten. Welke rol is er straks weggelegd voor wereldleider Amerika? Intussen een politiek ernstig gespleten land met bovendien een totaal uitgewoond monetair systeem. Dit laatste geldt in zekere zin ook voor de EU en Japan. De toekomst lijkt bijgevolg door steeds meer onzekerheden omsloten te worden. Inzicht verkrijg je weliswaar door overzicht te houden maar daarmee kom je er in dit kader helaas niet. Je mag hopen dat het klimaat ons wereldwijd dwingt de belangen beter op elkaar af te stemmen. Opschoning van het milieu en het monetaire systeem zouden beide een belangrijke bijdrage tot een beter internationaal samenspel kunnen leveren. Hierbij zou het accent van economische naar ecologische groei verlegd dienen te worden. Dat vereist aanpassing van onze levensstijl, met de zekerheid dat de prijs hoger wordt naarmate adequate besluiten uitblijven. Voor de Westerse wereld is in dit proces stellig een voortrekkersrol weggelegd maar vereist dan wel invulling.

Spijker aan de doodskist van de dollar?
Tegen deze complexe achtergronden is er recent een belangrijke wapenovereenkomst gesloten tussen Rusland en Saudi-Arabië, de twee grootste olieproducenten buiten de V.S. , die mogelijk een kentering teweeg kunnen brengen op monetair alsook op politiek terrein. Hierover zijn geen details bekend gemaakt maar je mag aannemen dat deze deal hoogstwaarschijnlijk niet in de door Poetin gehate dollar zal plaatsvinden. Daarmee zou dan de eerste serieuze deuk in de rol van de dollar worden geslagen. De petrodollar diende immers ter vervanging van de gouddekking uit de Bretton Woods overeenkomst van 1944 teneinde de mondiale status van de dollar als reservemunt nieuw leven in te blazen. De vervanging van goud door olie in 1971 werd uit nood geboren, ingegeven door de moordend dure Vietnam oorlog die om deze reden ook werd verloren.

De introductie van de petrodollar berustte op de Amerikaanse militaire protectie van Saudi-Arabië en de omliggende vazalstaten tegen vooral Iran. De verkregen oliedollars werden weer gestald in Amerikaans staatspapier, vastgoed en wapens. Dat kwam de V.S. uiteraard goed uit, want hiermee werd opnieuw de rol van de dollar als reservemunt bestendigd! Het was ook om deze reden dat vooral van de Europese staten werd verlangd om een substantieel deel van hun goudvoorraad voor de spotprijs van zelfs minder dan $250 per ounce van de hand te doen. Immers hoe goedkoper het goud, hoe sterker het vertrouwen in de dollar zou worden, juist ook omdat deze tot een zwevende valuta was verworden. De vraag is nu of deze nieuwe wapenovereenkomst de ouverture voor de teloorgang van de petrodollar zal inleiden. Dat zullen we nog niet direct weten maar je zou zeggen dat er wel degelijk een serieus perspectief in die richting schuilt.

Wat Europa betreft, hebben we voorts eveneens met Rusland te maken waar het Nord Stream II gasproject betreft. Dit gas zal evenmin in dollars worden afgerekend, hetgeen voor de V.S. al een doorn in het oog is. De olieprijs luidt vooralsnog in dollars maar voor hoe lang sinds ook China olie koopt met een goud gelinkte yuan. Dit wordt een uiterst boeiende en wellicht cruciale ontwikkeling die de gemoederen ongetwijfeld bezig zal blijven houden.

Duurzame valuta
Voor de internationale handel is een betrouwbaar stabiele munt van primair belang. Gebaseerd op de aloude basis uitgangspunten van een “duurzame” munt, dient deze de volgende eigenschappen te vervullen:
  • Vaste en betrouwbare mondiaal geaccepteerde rekeneenheid
     
  • Vaste reserve eenheid
     
  • Internationaal geaccepteerd ruilmiddel met een zekere vaste ruilvoet
De huidige dollar als totaal “in koopkracht uitgewoonde” munt voldoet al lang niet meer aan bovengenoemde voorwaarden. Wat drijft dan nog de reservefunctie van de dollar? Zolang de goudprijs c.s. alle commodities nog altijd in dollars wordt uitgedrukt in plaats van andersom, blijft het voor de centrale bankiers aanlokkelijk goud bij te blijven kopen afgezet tegen de waanzinnig opgeblazen digitale “fiduciaire” geldhoeveelheid. Hoe meer digitale bijdruk, hoe groter de verwatering (inflatie) van onze koopkracht en hoe hoger de intrinsieke waarde van edelmetaal wordt. Dat levert intussen een zware frictie op met de functie van goud als koopkrachtbarometer.

De centrale bankiers hebben intussen al een formule bedacht waarbinnen een herwaardering van alle vermogensbestanddelen mondiaal zou/zal kunnen plaatsvinden. Deze formule ligt opgesloten in de Special Drawing Rights (SDR) van het IMF, met goud als dekking. De hamvraag is in welke mate de centrale banken intussen fysiek goud hebben opgekocht en in bezit hebben. Veel informatie wordt hierover niet prijsgegeven. Het zou goed zijn dat niet alleen centrale banken in deze fase zich aan de koopzijde zouden bevinden maar tevens de handelsbanken, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen en last but not least de individuele burger die nu op drie manieren toelegt op z’n spaarsaldo in de vorm van een strafrente, vermogensbelasting en intussen ook een snel oplopende inflatie.

Hoogst opmerkelijk nieuws
Volgens een eerste hand bron is het hoogst opmerkelijk dat president Biden’s nominee Saule Omarova als mogelijk nieuw hoofd van de Office of the Comptroller of the Currency (OCC), de Federale waakhond van de grootste banken in de V.S., zojuist uitkwam met een 69 pagina’s tellende paper, waarin ze een bijzonder 5-puntenplan plan ontvouwde onder de titel ‘the People’s Ledger: how to Democratize Money and Finance the Economy’ :
  1. Alle banktegoeden bij de commerciële banken zouden moeten worden ondergebracht in zogeheten Fed Accounts bij de Federal Reserve (Fed) te Washington
     
  2. De Fed toestaan onder extreme toestanden (bijv. wanneer de Fed niet meer in staat is de inflatie te beteugelen) om al deze tegoeden te bevriezen teneinde het monetaire beleid te kunnen aansnoeren
     
  3. De New York Fed (de meest conflicterende bank onder de centrale Fed) toestaan aandelen te shorten (neerwaarts manipuleren) die zich teveel in een bubbeltrend zouden bevinden (subjectief gegeven)
     
  4. Het elimineren van de Federal Deposit Insurance Corp. die juist de banktegoeden garandeert (!)
     
  5. Het “consolideren” van alle toezichtfuncties en onder te brengen bij de OCC (allicht!).
Dit plan zou ten tijde van het voormalige staatskapitalisme zo uit de kast van het Kremlin in Moskou getrokken kunnen zijn. Omarova, geboren in 1966, stamt uit Kazakhstan van een Russische vader en heeft haar opleiding gevolgd aan de Moscow State University gefinancierd met een Lenin studiebeurs. Bevreemdend is dit dus niet! Ze wist precies hoe daar destijds de monetaire hazen liepen die er wellicht toe hebben bijgedragen om Andrej Amalrik’s boekwerk met de vraag “Haalt de Sovjet-Unie het jaar 1984 nog?” positief te kunnen beantwoorden.

Je kunt je afvragen wie Biden met “deze tante” in huis heeft gehaald, tenzij hij daarmee “het presidium” van het Witte Huis wenst te versterken. Immers, Omarova heeft hiermee aangegeven alle aspecten van het Amerikaanse bankensysteem (dat al bijna om was tijdens de Lehman crisis in 2008) te willen overdragen aan de Federal Reserve die daarmee tot staatsbank zou worden verheven. Om te redden wat er nog te redden valt? Deze vraag zal wel nooit worden beantwoord en/of onder de radar blijven.

Laat zij eerst maar beginnen schoonmaak te houden bij de Fed, waarbinnen bekend werd dat minstens drie leden zich met voorkennis middels ‘insider trading’ te buiten waren gegaan. Ze werden met naam en toenaam door senator Elizabeth Warren genoemd: vice-voorzitter Clarida, Kaplan en Rosengren. Een regelrechte aanfluiting van een instituut dat zich in feite al nooit een onkreukbare reputatie heeft weten te verwerven!

Herhaling: telkens wanneer zich nieuwe saillante ontwikkelingen voordoen, zal hieraan een speciale column worden gewijd.

Robert Broncel

Copyright, 3 november 2021

Noot: intussen is de nieuwste Strategische Portefeuille Update gereed en staat de inschrijving open via e-mailadres info@robertbroncel.com; de eenmalige kosten hiervan bedragen 195 euro, waarbij te allen tijde zonder kosten algemeen portefeuille advies kan worden ingewonnen.
 

 

 

<< vorige

 

 

 

 
 

Disclaimer Portefeuille 

Hoewel alle berichtgeving alsmede de fondsprofielen met de grootste zorg worden samengesteld en uitgebracht, kunnen geen waterdichte garanties worden verstrekt. Wel wordt de berichtgeving vanuit eigen bron zowel als van externe professionele research pas na due diligence naar buiten gebracht. De deelnemer is te allen tijde zelf verantwoordelijk voor de opvolging alsmede de aan- en verkoopbeslissingen die hij/zij hieraan ontleent. 

Het portefeuillebeheer blijft onder het ressort van Robert Broncel, waarbij de deelnemer de vrijheid heeft al dan niet opvolging te geven aan de aanwijzingen ter zake. Het kan voorkomen dat door onvoorziene omstandigheden berichten te laat worden opgenomen zonder dat hiervoor verantwoordelijkheid kan worden genomen. Voorts zal de waarde van de portefeuille fluctueren en kunnen er nooit garanties voor de toekomst aan worden ontleend. 

Het intellectueel eigendom van de portefeuille, analyses en copyrights liggen bij Robert Broncel. Verder mag er zonder toestemming NIETS van deze site worden gekopieerd of op de een of andere wijze elders worden weergegeven.

2019 © Robert Broncel